Słowenia pod względem kulturowym związana była z krajami Europy Środkowej, głównie Austrią i północnymi Włochami, częściowo również z Węgrami. Wpływ południowosłowiańskich krajów bałkańskich, z którymi Słowenia połączona była wspólnym państwem przez siedemdziesiąt lat XX wieku, zaznaczył się w mniejszym stopniu.

Mimo braku samodzielnej państwowości, w Słowenii od XVI w. rozwijała się literatura w języku słoweńskim. Intensywniejszy rozwój kultury słoweńskiej datuje się od pierwszej połowy XIX w., kiedy to, podobnie jak w przypadku niektórych innych narodów europejskich, nastąpiło przebudzenie narodowe i kulturalne.

W XX w. udziałem kultury słoweńskiej były korzystne warunki rozwoju, z przerwą w latach drugiej wojny światowej. W przedwojennym Królestwie Jugosławii rozwój kultury słoweńskiej był częściowo ograniczany przez tendencje unitarystyczne, natomiast w skład powojennej socjalistycznej Jugosławii Słowenia wstąpiła jako organizm wprawdzie zależny politycznie, ale całkowicie samodzielny pod względem kulturalnym.

Od uzyskania niepodległości w 1991 r. władze Republiki Słowenii aktywnie wspierają rozwój kultury, wychodząc z założenia, że dokonania kulturalne mogą być istotnym atutem niewielkiego państwa i narodu.

Kranj (niem. Krainburg) - czwarte pod względem wielkości miasto w Słowenii, położone 20 km na północny zachód od Lublany, w Górnej Krainie.

Liczba mieszkańców: 51 225 (2002).

W dolinie tej znajduje się kompleks skoczni narciarskich, z których najbardziej znana jest mamucia skocznia narciarska Letalnica - największa skocznia na świecie. Tylko na niej można uzyskiwać odległości większe niż 225 m. Jej rekord wynosi 239 m i został ustanowiony 20 marca 2005r. przez norweskiego skoczka Bjoerna Einara Romoerena. W tym samym konkursie, fiński skoczek Janne Ahonen uzyskał 240 m, ale ze względu na upadek, rekord nie został zaliczony.

Najdłuższy skok na Letalnicy oddany przez Polaka wynosi 225 m. Odległość ta została uzyskana przez Adama Małysza 22 marca 2003r.

Oto lista słoweńskich uniwersytetów wraz z datami ich powstania:

• Uniwersytet Lublański (Univerza v Ljubljani) 1919
• Uniwersytet Mariborski (Univerza v Mariboru) 1975
• Uniwersytet Przymorski (Univerza na Primorskem) 2003
• Uniwersytet Nowogorycki (Univerza v Novi Gorici) 2006

Celje (niem. Cilli, węg. Cille) - trzecie pod względem wielkości miasto w Słowenii. Znajduje się w środkowo-wschodniej części kraju, w Styrii, na drodze łączącej Lublanę z Mariborem. W starożytności nosiła łacińską nazwę Celeia. Leży w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego, z wyraźnymi różnicami między poszczególnymi porami roku. Co roku w Celje odbywają się największe w Słowenii targi o międzynarodowym charakterze, na których swoje wyroby i usługi prezentują najróżniejsze branże.

Narodna galerija (Galeria Narodowa; Cankarjeva cesta 20) eksponuje portrety i pejzaże z XVII–XIX w., kopie średniowiecznych fresków, a w starym, południowym skrzydle wspaniałe rzeźby gotyckie.

Wprawdzie tematyka wcześniejszych obrazów ograniczała się na ogół do portretów wystrojonych arystokratów i skwaszonych dostojników kościelnych, późniejsze malowidła są już bardziej interesujące i stanowią dobry wstęp do zagłębienia się w sztukę słoweńską. Szczególnie warto się przyjrzeć dziełom impresjonistów – Jurija Šubica i Riharda Jakopiča (Brzozy w śniegu), pointylisty Ivana Grohara (Škofja Loka w śniegu) i Ivany Kobilcy (Lato). Ponadto – jeśli ktoś będzie miał okazję – warto zobaczyć toalety w stylu art déco, wyłożone czarnym marmurem i zielonym szkłem.

Cerknica to największe miasto leżące w sąsiedztwie okresowo zanikającego jeziora – fenomenu natury zaliczanego do największych atrakcji Słowenii. Miasto samo w sobie niczym szczególnym się nie wyróżnia, w okolicy natomiast, poza jeziorem, warto zobaczyć park regionalny w wąwozie Rakov Škocjan.

Tereny wokół jeziora były zasiedlone już w czasach prehistorycznych, a przez płaskowyż Bloke na wschód prowadził niegdyś szlak handlowy łączący Słowenię z Chorwacją. Za rządów Rzymian Cerknica (po niemiecku Cirkniz) leżała przy trasie z Emony (Lublany) na wybrzeże. Prawa miejskie uzyskała w XI w.

Na przykładzie Cerknicy widać wyraźnie, jak wiele dla rozwoju ośrodków miejskich znaczą połączenia komunikacyjne. Otwartą w 1857 r. linię kolejową Triest–Lublana poprowadzono nie przez Cerknicę, lecz przez oddalony o zaledwie 5 km na północny zachód Rakek. Tą samą drogą biegnie dzisiaj autostrada z Lublany w kierunku wybrzeża, zostawiając i tym razem Cerknicę z boku. Ma to jednak i dobre strony, jeżeli weźmie się pod uwagę ochronę przepięknych notranjskich lasów i wspaniałego ekosystemu.

Miasto rozciąga się w kierunku północnym od jeziora Cerknica i 16 km na północny wschód od Postojnej. Główną ulicą Cerknicy jest Cesta 4 Maja. Dworzec autobusowy jest usytuowany przy Čabranskiej ulicy, 100 m w kierunku południowo-zachodnim.

Biuro informacji turystycznej (tel. 7091636; pn.–pt. 7.30–15.00, sb. 8.00– 12.00) mieści się na parterze budynku Notranjskiego Centrum Ekologicznego (Notranjski Ekološki Center) przy Cesta 4 Maja 51.

Cerknica słynie z Pustniego Karnevalu trwającego przez cztery dni poprzedzające środę popielcową. Wzdłuż Cesta 4 Maja paradują wtedy mieszkańcy w maskach Uršuli i kilku innych legendarnych postaci. Wokół pochodu krążą miejscowi, drażniąc je i kłując widłami. W epoce reformacji procesja nie była tylko czczą zabawą, bowiem – jak pisze Valvasor – nawet w jego czasach urządzano w tych stronach polowania na czarownice.

W ciągu swojej historii Słowenia wchodziła w skład różnych państw, między innymi starożytnego Rzymu i Austro-Węgier oraz rządzona była przez władców bawarskich. Słowenia zasiedlona została przez Słowian około VI wieku naszej ery, którzy to uformowali słowiańskie Księstwo Karantanii. Podzielona przez lata Słowenia nieustannie szukała możliwość uzyskania niepodległości. Pierwsze próby i program połączenia Słowenii przypadły na rok 1848 podczas Wiosny Ludów. Po upadku Austro-Węgier w 1918, Słoweńcy wraz z innymi narodami południowosłowiańskimi uformowali Królestwo SHS, które zostało przemianowane na Królestwo Jugosławii w 1929 roku. W czasie II wojny światowej Jugosławia rozpadła się, ale została ponownie zjednoczona przez komunistów w 1945 roku. Po upadku ZSRR Słowenia wystąpiła z Federacji Jugosławii i stała się niezależnym państwem. Dołączając w 2004 do NATO, i 1 maja tego samego roku do Unii Europejskiej przypieczętowała ona swoje wcześniejsze dążenia do samodzielności.

Struktura etniczna Słowenii jest niemal jednonarodowościowa. Słoweńcy stanowią 96 % populacji. Pozostałe 3 % przypada na Serbów i Chorwatów, a 1 % ludności stanowią Węgrzy i Włosi zamieszkujący przede wszystkim rejony przygraniczne.
Większość Słoweńców jest katolikami (około 80 %).

W XVI wieku duże poparcie miał protestantyzm, ale został odrzucony podczas powstawania nowej świadomości narodowej i obecnie wyznaje go tylko 1 % społeczeństwa. Pozostałe wyznania to prawosławie, które wyznaje głównie ludność pochodzenia serbskiego (2,4 %) oraz islam (1 %).
Język Słoweński jest jednym z południowych języków słowiańskich, pisanym w alfabecie łacińskim. Jest bardzo zbliżony do Serbsko-Chorwackiego, chociaż istnieje pomiędzy nimi wiele różnic.

W Słowenii przetrwały liczne przykłady architektury romańskiej, gotyckiej, barokowej, klasycystycznej oraz stylu art nouveau. Najbardziej znanym i nietypowym architektem słoweńskim był Joze Plemnik (1872-1957), którego podobizna widnieje na banknocie 500 SIT. Stworzył on wiele niestandardowych słoweńskich budynków i skwerów. Jego najbardziej znanym i najdziwaczniejszym dziełem jest Most Potrójny (Trimostowie) w Lublanie.

Największym sentymentem Słoweńcy darzą poetę France Prešerena, żyjącego w latach 1800-1849, którego liryczne wiersze ustanowiły nowe standardy w literaturze narodowej i pomogły rozwijać się tożsamości narodowej. Najważniejszy był fakt, że w czasach gdy wszyscy pisali w języku niemieckim, Prešeren wyrażał uczucia w języku słoweńskim. Późniejsze jego wiersze już otwarcie próbowały obudzić świadomość narodową.

Muzyka ludowa Słowenii ma swoje korzenie w pieśniach śpiewanych podczas obrzędów i ceremonii pogańskich. Później rozwijała się czerpiąc inspiracje z wielu źródeł. Dziś można w nich odnaleźć wpływy celtyckie, włoskie, niemieckie, a nawet węgierskie. Śpiewom towarzyszyły tradycyjne instrumenty takie jak cymbalom - instrument strunowy na którym gra się pałeczkami, cytra, zvegla - drewniany flet poprzeczny, okaryna, drumla. Najważniejszymi kompozytorami słoweńskim byli Jakob Gallus, zyjący w końcu XVI w., autor wielu mszy, madrygałów i pieśni kościelnych oraz renesansowy Isaac Poš.

Taniec ludowy (ljudski ples) wiele zaczerpnął od sąsiadów. Tradycyjnie tańczy się polki, czardasze. Do dziś na słoweńskich uroczystościach, szczególnie na wsiach można zobaczyć tańce w kole.
Typowo słoweńskie potrawy oparte są na žganci, kaszy z gryki, jęczmienia lub kukurydzy. Bardzo smaczny jest słoweński chleb - kruh. W kuchni słoweńskiej widać silne wpływy sąsiadów. Tak jak we wszystkich krajach dawnej Jugosławii najbardziej popularną przekąską jest burek - rodzaj ciastka smażonego na oleju faszerowanego na słodko owocami lub na słono mięsem, grzybami. Serbski rodowód mają dania z grila - np. pleskavica. Z Austrii pochodzi klobasa (kiełbasa) zavitek (strudel). Z kolei njoki (pierożki ziemniaczane), rizota (risotto) podobne do raviolli zlikrofi mają tradycje włoskie i są szczególnie popularne w północnej części Słowenii.

Wpływy Węgierskie w kuchni słoweńskiej to golaz oraz paprikas. Tradycyjnych dań najlepiej spróbować w zajazdach zwanych gostilina. Słowenia produkuje wino, którego warto skosztować, oraz brandy zganje. Najbardziej popularne gatunki piwa to Zlatorog i Union.
Najważniejszym wydarzeniem kulturalnym kraju jest Międzynarodowy Festiwal Letni, odbywający się w czerwcu i sierpniu w Lublanie oraz Bledzie. Przedstawienia teatralne, muzyczne i taneczne odbywają się wszędzie - także na ulicach. Specyficznym świętem jadła, napitku i tańców ludowych jest odbywający się we wrześniu w Bohinj tygodniowy "Krowi bal" (Kravji Bal) .

Kras - wapienny płaskowyż, rozciąga się od Novej Goricy do granicy z Chorwacją

Ptuj - to miasto, którego historia sięga czasów rzymskich stanowiące najlepsze tereny upraw winorośli w całej Słowenii. Miasto to słynie również z tętniącego życia kulturalnego.

Koper - jedno z malowniczych słoweńskich miast położonych nad Adriatykiem

Piran - miasto malowniczo położone na samym cyplu słoweńskiej Istrii. Jest jednym z najbardziej atrakcyjnych miejsc wypoczynkowych nad słoweńskim Adriatykiem.

Postojna - Postojnska Jama to jaskinia o łącznej długości 27 km, która należy do grupy największych na świecie i stanowi jedną z głównych atrakcji turystycznych.

Cerknica - Największe miasto leżące obok sezonowego, zanikającego jeziora fenomenu natury zaliczanego do cudów natury. Poza jeziorem, warto również zobaczyć tu park regionalny.

Dolina Logarska - to piękna polodowcowa kraina zajmująca pas o łącznej długości 7,5 km i szerokości 500 m. Miejsce to posiada ponad 30 jaskiń, wytryskające źródła, piękne szczyty i wodospady.